Hidroponik sistem temelli laboratuvar çalışmalarıyla üretimi sınıf ortamına taşıyan FMV Florya Işık İlköğretim Okulu ortaokul öğrencileri, üç yıldır sürdürdükleri projelerle bilimi katma değerli ürüne dönüştürüyor. İstanbul’daki okul laboratuvarında kurulan topraksız tarım düzeneğinde yetiştirilen bitkiler; sabun, krem ve şampuan gibi kozmetik ürünlere dönüşürken, bu yıl reyhan bitkisinden geliştirilen sıvı baharat projesi dikkat çekti. 8–14 Mart Bilim ve Teknoloji Haftası kapsamında öne çıkan çalışmalar, gençlerin araştırma, deney ve ürün geliştirme süreçlerini uçtan uca deneyimlediği örnek modeller arasında yer aldı. Öğrenciler; tohumdan çimlenmeye, hasattan bitki özütü elde etmeye ve formülasyon geliştirmeye kadar tüm aşamaları laboratuvar ortamında uygulamalı yürüttü. Böylece bilimsel düşünme, veri toplama ve analiz yetkinlikleri doğrudan üretim pratiğiyle birleşti.
Hidroponik Sistemle Kontrollü ve Verimli Üretim
Fen bilimleri laboratuvarında kurulan hidroponik sistem, bitkileri toprak yerine besin değeri yüksek su çözeltisi içinde yetiştiriyor. Katlı ve dikey tasarlanan yapı, dar alanda yüksek verim sağlıyor. Kapalı devre düzende besin tankındaki çözelti motor yardımıyla borulara pompalanıyor; sistem suyu yeniden dolaşıma alarak ciddi tasarruf sağlıyor. Öğrenciler her gün suyun pH ve besin değerlerini ölçüyor, büyüme verilerini kaydediyor ve gelişimi analiz ediyor. Model, geleneksel tarıma kıyasla %90’a varan su tasarrufu sunuyor. Toprak kullanılmadığı için yabani ot ve zararlı böcek sorunları oluşmuyor. Kapalı ortam üretimi mevsim bağımlılığını ortadan kaldırıyor ve yıl boyu üretim imkânı veriyor.
Maruldan Kozmetiğe: Ödüllü Bilimsel Üretim
İlk yıl öğrenciler, hidroponik düzende yetiştirdikleri marulları hem gıda hem Ar-Ge amaçlı değerlendirdi. Elde edilen bitki özütleriyle doğal içerikli sabun ve nemlendirici krem üretildi. “Hidroponik Sistemle Yetiştirilen Marullardan Sabun ve Krem Yapımı” projesi, Eyüboğlu Eğitim Kurumları tarafından düzenlenen fen bilimleri proje yarışmasında birincilik kazandı.
İkinci yıl ekip projeyi ileri taşıdı. Tohumdan yetiştirilen marullardan elde edilen özütlerle bitkisel içerikli şampuan geliştirildi. “Işık Marul Özlü Şampuan” projesi, TÜBİTAK Avrupa Bölge Sergisi’nde 2.198 proje arasından seçildi, bölge finalinde ikincilik aldı. Proje ayrıca ALKEV Okulları Fen Bilimleri Yarışması’nda “Genç Bilim İnsanı” ödülünü kazandı ve Başakşehir Belediyesi İnovasyon Proje Yarışması’nda derece elde etti.
Reyhandan Sıvı Baharat: Gıda Güvenliğine Yenilikçi Yaklaşım
Üçüncü yıl odağı gıda güvenliği ve sürdürülebilir üretim oluşturdu. Hidroponik sistemde yetiştirilen reyhan bitkileri kurutuldu, özütlendi ve zeytinyağı, ceviz yağı ile keten tohumu yağı gibi taşıyıcı yağlarla formüle edildi. Cam şişelerde saklanabilen ürün; küflenme riski taşımıyor, yemeklere doğal aroma katıyor ve açıkta satılan toz baharatlara hijyenik alternatif sunuyor. Öğrenciler proje için TÜBİTAK ve TEKNOFEST yarışmalarına başvurdu.
Yeni Hedef: Okul Serası ve Katma Değerli Üretim
Okul yönetimi projeyi genişletmeyi planlıyor. Bahçeye kurulacak sera ile çiçekli bitkiler yetiştirilecek, tıbbi ve aromatik değeri yüksek türler üretilecek. Öğrenciler bu bitkilerden yeni katma değerli ürünler geliştirecek ve hidroponik temelli üretim modelini ileri taşıyacak.
