Seracılık, tarımın en yoğun enerji kullanan alanlarından biridir. Isıtma, sulama, havalandırma ve otomasyon sistemleri, üretimin sürekliliğini doğrudan belirlemektedir.
Bugün gelinen noktada şu tespiti yapmak gerekiyor:
Enerji yönetimi olmayan bir sera, rekabetçi değildir.
Seralarda Enerji Tüketiminin Teknik Profili
Seracılıkta enerji tüketimi yıl geneline yayılır.
Ancak yük profili mevsime göre değişir.
Temel enerji kullanım alanları:
- Isıtma sistemleri (jeotermal, kazan, ısı pompası destekli altyapılar)
- Sulama ve basınçlı hatlar
- Havalandırma ve iklimlendirme fanları
- Otomasyon, sensör ve kontrol sistemleri
- Aydınlatma, güvenlik sistemleri ve destek ekipmanları
Bu kalemlerin toplamı, işletme giderlerinin %25–45’ine kadar çıkabilmekte.
GES Seralar İçin Ne Sağlar?
GES, seralarda yalnızca elektrik üretmez. Doğru proje ile tasarlandığında enerji yönetim sisteminin merkezine oturur.
Teknik açıdan sağladığı başlıca katkılar:
- Gün içi enerji ihtiyacının yerinde karşılanması
- Pik tüketim saatlerinde şebeke bağımlılığının azaltılması
- Otomasyon sistemlerinin kesintisiz çalışması
- Sulama ve basınçlı sistemlerde verim artışı
- Enerji maliyetlerinin öngörülebilir hale gelmesi
Bu belirtilen kalemler düşünüldüğünde, işletmenin üretim planlamasını daha da güçlendirir.
Seralarda GES Tasarımında Kritik Noktalar
Seracılıkta GES, standart bir çatı uygulaması değildir.
Profesyonellerce hazırlanan teknik planlama mutlaka üretim modeliyle birlikte yapılmalıdır.
Dikkat edilmesi gereken başlıklar:
- Yük analizi: Gündüz/gece tüketim dengesi doğru hesaplanmalı
- GES gücü: Tüketimle uyumlu kapasite seçilmeli
- Trafo ve bağlantı altyapısı: İlerideki büyüme planları dikkate alınmalı
- Gölgelenme ve yerleşim: Sera içi ışık geçirgenliği etkilenmemeli
- Enerji depolama ihtimali: Isıtma ve sulama senaryoları birlikte ele alınmalı
Detaylı bir proje ile hazırlanmayan GES projesi, aksi halde sistem beklenen faydayı üretmeyebilir.
En Büyük Engel: Finansal Uyum Sorunu
Teknik olarak Güneş Enerji Sisteminden (GES) elde edilecek fayda seracılık için uygundur.
Sorun burada değildir.
Asıl problem, finansal geri dönüş beklentisi ile tarımın nakit akışı arasında oluşan uyumsuzluktur.
Seracılık kısa çevrimli bir faaliyettir.
Yatırımın geri dönüşü yıl içinde hissedilmelidir.
Mevcut kredi ve finansman modelleri bu yapıya çoğu zaman uymamaktadır.
Teknik Dönüşüm Nasıl Hızlanır?
Bu dönüşüm için bazı başlıklar öne çıkıyor:
- Seracılığa özel uzun vadeli enerji yatırım kredileri
- Üretim sezonuna uyumlu geri ödeme planları
- Ortak GES sahaları ile bölgesel enerji paylaşımı
- GES + otomasyon + iklim kontrolü entegre projeleri
- Denetimli kiralama ve yap-işlet modelleri
Bu yaklaşımlar sahada karşılık bulur.
Sonuç: Enerjisini Yönetemeyen Sera, Rekabet Edemez
Seracılıkta verim artık yalnızca tohumla değil, enerjiyle belirleniyor.
GES, bu denklemin en kritik parçası.
GES firmalarının yeteri kadar teknik bilgisi mevcut. Serasına GES kuran seracılar artıyor ve en önemlisi sera üreticileri Enerji Yönetimi farkındalığı artmış bulunuyor.
Şimdi ihtiyaç duyulan şey net:
Seralara uygun, devlet destekli finansmanlarla üreticiye katma değer sağlayacak GES projeleri.
