Kuru Meyve Sektörü 2025’i Masaya Yatırdı: İklim Krizi, Rekolte Kayıpları ve Ortak Çözüm Çağrısı
Kuru meyve sektörü 2025 değerlendirmesi, iklim krizinin üretim üzerindeki yıkıcı etkilerine rağmen Türkiye’nin küresel liderliğini ve ihracat gücünü bir kez daha ortaya koydu. Çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirde dünya lideri olan Türkiye, 2025 yılında yaşanan ciddi rekolte kayıplarına rağmen 1,7 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
Kuru meyve ihracatının yüzde 55’ini tek başına üstlenen Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (EKMMİB) tarafından düzenlenen “Kuru Meyve Sektörü Yıllık Değerlendirme Toplantısı”, sektörün tüm paydaşlarını İzmir’de bir araya getirdi. Toplantıda iklim krizi, gıda güvenliği, kalite, sürdürülebilirlik ve değer zinciri başlıkları kapsamlı şekilde ele alındı.
İklim Krizi Rekolteyi Sert Vurdu
Toplantının açılış konuşmasını yapan Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü ve EKMMİB Başkanı Mehmet Ali Işık, son üç yılda iklim krizinin etkilerinin çok daha yakıcı hale geldiğini vurguladı.
Işık, üretimde yaşanan düşüşlere ilişkin şu verileri paylaştı:
- Kuru kayısı rekoltesi 100 bin tondan 5 bin tona geriledi
- Kuru üzüm rekoltesi 320 bin tondan 165 bin tona düştü
- Kuru incir rekoltesi 90 bin tondan 70 bin tona indi
İklim krizinin yalnızca Türkiye’de değil, tüm dünyada benzer sorunlara yol açtığını belirten Işık, risk yönetiminin artık zorunlu hale geldiğinin altını çizdi.
Küresel Örnekler ve Risk Yönetimi Vurgusu
Mehmet Ali Işık, Güney Afrika’da düzenlenen 65. Uluslararası Çekirdeksiz Kuru Üzüm Üretici Ülkeler Konferansı’ndan da örnekler paylaştı. Güney Afrika’nın farklı kuru üzüm çeşitleri geliştirerek hasadı 2–3 aya yaydığını ve pazara kademeli giriş sağladığını belirten Işık, Türkiye’de de benzer Ar-Ge ve çeşitlendirme çalışmalarının önemine dikkat çekti.
Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı’dan Aydın Ziyareti Sözü
EKMMİB olarak Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile gerçekleştirdikleri görüşmeye de değinen Işık, Bakan Yumaklı’nın kuru incir gündemiyle Aydın’a gelme sözü verdiğini açıkladı.
Aydın’da yapılacak toplantıda kuru incir özelinde projelerin ele alınacağını belirten Işık, şu mesajı verdi:
“Kuru meyve stoğumuzu kalite ve fiyat açısından yönetemiyoruz. Bakanlıklar, üniversiteler ve özel sektör birlikte hareket etmeden bu sorunları çözmemiz mümkün değil.”
Kuru İncirde Dünyaya Örnek Sürdürülebilirlik Projesi
EKMMİB Başkanı Işık, 2025 yılında 1.400 ton aflatoksinli ve küflü kuru incirin imha edildiğini belirterek, bu uygulamanın dünyada başka bir örneği olmadığını vurguladı. Söz konusu proje sayesinde EKMMİB, Uluslararası Kuru ve Kabuklu Meyveler Konseyi (INC) tarafından Sürdürülebilirlikte Mükemmellik Ödülü’ne layık görüldü.
Gıda Güvenliği ve Değer Zinciri Oturumları
“Kuru Meyve Sektörü Yıllık Değerlendirme Toplantısı” üç ana oturumda gerçekleştirildi.
Kuru Meyvelerde Gıda Güvenliği
Birinci oturumda moderatörlüğü Mehmet Ali Işık üstlenirken; Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, AB Daimî Temsilciliği, akademi ve sivil toplum temsilcileri gıda güvenliği ve mevzuat süreçlerini değerlendirdi.
Kuru İncir Değer Zinciri
İkinci oturumda kuru incirin üretimden ihracata uzanan değer zinciri ele alındı. Oturumda özellikle kalite, denetim ve sürdürülebilir üretim konuları öne çıktı.
Kuru Üzüm ve Kuru Kayısı Değer Zinciri
Son oturumda ise kuru üzüm ve kuru kayısının katma değerini artıracak uygulamalar, Ar-Ge çalışmaları ve üretici–ihracatçı iş birliği modelleri paylaşıldı.
