11. Sürdürülebilir Gıda Zirvesi, “Gıdanın Geleceği için Dönüşüm” temasıyla İstanbul’da başladı. TÜGİS ve Sürdürülebilirlik Akademisi iş birliğiyle düzenlenen zirvede; gıda israfı, iklim krizi, tarım teknolojileri ve denetim mekanizmaları masaya yatırıldı. Zirve, gıda zincirinin yeniden tasarlanmasına yönelik ortak vizyon ve eylem çağrısıyla dikkat çekti.
Kaan Sidar: “Gıda israfının ekonomik karşılığı 1 trilyon dolar”
Zirvenin açılış konuşmasını yapan Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, küresel gıda sistemindeki yapısal sorunlara dikkat çekti. Sidar, dünyada üretilen her üç gıdadan birinin israf edildiğini belirterek, bu kaybın yaklaşık 1 trilyon dolarlık ekonomik ve yıllık 3 milyar ton karbon salımı karşılığı olduğunu vurguladı.
Sidar, “Bugün tarımda çalışan her dört kişiden biri kayıt dışı. Buna karşın tarım teknolojilerine yapılan yatırımlar son 10 yılda dört kat arttı. Bir yanda imkân ve teknoloji, diğer yanda derin eşitsizlikler var. Bu nedenle israfı artık bir yönetim başlığı olarak ele alıyoruz” dedi.
“Gıdayı doğru yönetirsek geleceği de yönetiriz”
Kaan Sidar, dünya nüfusunun 10 milyara yaklaştığına dikkat çekerek, daha az su ve daha sınırlı tarım alanlarıyla üretim yapılacağını ifade etti. Küresel sera gazı salımlarının yaklaşık yüzde 30’unun gıda sistemlerinden kaynaklandığını hatırlatan Sidar, iklim gündeminin gıda gündeminden ayrı düşünülemeyeceğini söyledi.
Sidar, TÜGİS’in yalnızca temsil eden değil, dönüşümü yöneten bir yapı olmayı hedeflediğini belirterek, “Rejeneratif tarım, döngüsel ekonomi ve dijitalleşmeyi önceliklendiriyoruz. Sağlıklı toprak verimi yüzde 20’ye kadar artırabiliyor. Doğru veriyle çalışan çiftçi aynı tarladan yüzde 15–20 daha fazla verim alabiliyor” diye konuştu.
Murat Sungur Bursa: “Söylemden eyleme geçmek zorundayız”
Sürdürülebilirlik Akademisi Başkanı Murat Sungur Bursa, iş dünyasının sürdürülebilirlikte artık izleyici konumunda kalamayacağını vurguladı. Bursa, “Akademi olarak hedefimiz, sürdürülebilirliği söylemden çıkarıp eyleme dönüştürmek. Gıdanın sürdürülebilirliğini, insan varlığının sürdürülebilirliğiyle birlikte ele alıyoruz” ifadelerini kullandı.
Ersin Dilber: “2025’te 1,2 milyon denetim yaptık”
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Ersin Dilber, gıdanın artık güvenlik, sağlık, çevre ve egemenlik başlıklarının kesişiminde yer aldığını söyledi. Dilber, Bakanlık olarak suyu merkeze alan üretim planlamasıyla sistemli çalıştıklarını ifade etti.
Dilber, “2025 yılı içinde yaklaşık 1,2 milyon denetim gerçekleştirdik. Uygunsuzluk tespit edilen 29 bin işletmeye toplam 2,5 milyar lira idari para cezası uyguladık. 540 işletme hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduk” dedi. Denetimlerde şeffaflığın temel ilke olduğunu belirten Dilber, taklit ve tağşişle mücadelede 2 bin 300’ün üzerinde ürünün kamuoyuna açıklandığını kaydetti.
Mehdi Eker: “700 milyon insan açlıkla karşı karşıya”
Eski Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı ve TARPOL Yönetim Kurulu Başkanı Mehdi Eker, küresel sorunların artık kriz ötesi bir aşamaya geldiğini söyledi. Eker, “Bugün dünyada yaklaşık 700 milyon insan aç, obez sayısı 1,2 milyarı aşıyor. Üretilen gıdanın üçte birinin israf edilmesi kabul edilemez” dedi.
Eker, Türkiye’de kişi başı gıda israfının 102 kilogram seviyesinde olduğunu belirterek, çözümün ancak koordinasyon, operasyon ve iletişimi birlikte kuran yeni bir sistem yaklaşımıyla mümkün olacağını ifade etti.
Ülker’den ‘İsrafsız Şirket’ vurgusu
Ülker CEO’su Özgür Kölükfakı, sürdürülebilirliğin şirket stratejisinin merkezinde yer aldığını söyledi. Kölükfakı, “2014’ten bu yana karbon salım artışı olmadan büyüyoruz. ‘İsrafsız Şirket’ kültürümüzle üretimden tedarik zincirine kadar tüm süreçlerde kaynakları verimli kullanıyoruz” dedi. Ülker’in Fındıktan Fazlası, Buğdayda Onarıcı Tarım ve Kakaodan Fazlası projeleriyle sürdürülebilir tarımı desteklemeye devam ettiğini aktardı.
