Bahar aylarının yaklaşmasıyla birlikte zirai don riski yeniden gündeme gelirken, uzmanlar özellikle meyve üreticilerini çiçeklenme döneminde yaşanabilecek ani sıcaklık düşüşlerine karşı uyarıyor. Çiçeklenme döneminde gerçekleşen don olayları, bitkilerin gelişim döngüsünü kesintiye uğratarak ciddi verim kayıplarına yol açabiliyor. Bu nedenle üreticilerin don riskini önceden yönetebilecek teknik çözümlere yönelmesi, tarımsal sürdürülebilirlik açısından kritik önem taşıyor.
2025 yılının Mart ve Nisan aylarında yaşanan zirai don felaketi, son 30 yılın en ağır tarımsal kayıplarından birine neden olmuştu. Fındık üretiminde %60’a varan düşüş yaşanırken çayda %30–35, üzüm bağlarında ise bazı bölgelerde %80’e ulaşan rekolte kayıpları görülmüştü. Don sonrası kayısı fiyatlarının ton başına 5.000 dolardan 11.000 doların üzerine çıkması ise tarım piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açmıştı. Bu tablo, üreticilerin 2026 sezonuna girerken don riskine karşı daha hazırlıklı olmasını zorunlu hale getiriyor.
Seralarda Don Riskine Karşı Teknolojik Koruma
Donla mücadele şüphesiz sera üreticileri için de büyük önem arz ediyor. NETAFIM, don riskini azaltmak ve seralarda bitkileri korumak için hem iklim kontrol sistemleri hem de özel mikro-sprinkler ve sulama teknolojileri de geliştirmeye devam ediyor. Kurulu seranın çatılarına farklı aralıklarla yerleştirilen MegaNetTM ve GyroNetTM sprinkler üniteleri, ortamın hava durumuna göre 3-4 derece daha sıcak kalmasını sağlıyor. Bu yöntem, özellikle seranın içinde ısıtma tertibatı olmadığı durumlarda, don riskini önemli oranda azaltıyor. Elbette ki, suyun sprinklerden atma çapının genişliği, homojen su dağılımının sağlanması ve suyun da tasarruflu kullanılması noktasında doğru sprinkler çözümünün seçilmesi büyük önem taşıyor. 8×8 metre ila 10×10 metre atım çapı ve %50 ila %70’lere ulaşan su tasarrufu ile NETAFIM seçenekleri, donla mücadelede ön planda yer alıyor.
İklim Değişikliği Don Riskini Artırıyor
İklim değişikliğine bağlı sıcaklık dalgalanmaları, don olaylarının hem sıklığını hem de şiddetini artırıyor. 0°C’nin altındaki sıcaklıklar don riskini yükseltirken, −2°C ve altı değerler çoğu bahçe bitkisi için kritik eşik olarak kabul ediliyor. Uzmanlar, rüzgâr koruma duvarları oluşturulması, bahçelerde hava akımının yönetilmesi ve modern sulama sistemlerinin kullanılması gibi önlemlerin don zararını azaltmada etkili olduğunu belirtiyor.
Mikro-Sprinkler Sistemleri Donla Mücadelede Öne Çıkıyor
Don oluşumunu önlemeye yönelik aktif mücadele yöntemleri arasında sulama, sisleme ve sıcak hava akımı uygulamaları yer alırken, mikro-sprinkler sistemleri bitkilerin çevresinde koruyucu bir mikro iklim oluşturarak sıcaklık dengesini koruyor. Suyun atomize edilerek uygulanması, buharlaşma ve ısı transferi süreçlerini optimize ediyor ve bitki yüzeyinde koruyucu bir etki oluşturuyor.
Tarımsal sulama teknolojileri alanında faaliyet gösteren Netafim, Pulsar™, SuperNet™ ve GyroNet™ mikro-sprinkler çözümleriyle don riskine karşı verimli çözümler sunuyor. Basınç ayarlı sistemler sayesinde özellikle engebeli arazilerde suyun dengeli dağılımı sağlanırken, %50’ye varan su tasarrufu elde edilebiliyor. Dengeli su dağılımı, sıcaklık değişimlerinin bitkiler üzerindeki etkisini azaltarak don kaynaklı stresin minimuma indirilmesine yardımcı oluyor.
NETAFIM Türkiye’den Üreticilere Sürdürülebilir Tarım Desteği
Netafim Türkiye, Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde yürüttüğü faaliyetlerle tarımsal sulama, dijital tarım ve donla mücadele teknolojilerini üreticilerle buluşturuyor. Gelişmiş sulama çözümleri, geleneksel yöntemlere kıyasla %70’e varan su tasarrufu sağlarken işçilik, enerji ve girdi maliyetlerini azaltıyor.
Şirket, hassas sulama sistemleri ve veri odaklı tarım uygulamalarıyla üreticilere teknik avantaj sunarken; iklim krizi ve kuraklık riskine karşı sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlamayı hedefliyor. Modern donla mücadele teknolojileri, üreticilerin iklim kaynaklı risklere karşı daha dayanıklı bir üretim yapısı oluşturmasına yardımcı oluyor.
